Η ρητή πρόβλεψη τριών διακριτών κλάδων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας — ΠΕ Νοσηλευτικής, ΤΕ Νοσηλευτικής και ΔΕ Βοηθών Νοσηλευτών — στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας αποτελεί την πρώτη φορά που η νοσηλευτική ιεραρχία αποτυπώνεται ονομαστικά σε νομοθετικό κείμενο και όχι μέσω ερμηνευτικών εγκυκλίων. Για την ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.–Ε.Σ.Υ., που χαιρετίζει τη ρύθμιση, το στοίχημα δεν είναι η αναγνώριση καθαυτή αλλά το τι θα ακολουθήσει μετά από αυτή.
Μέχρι σήμερα, η διάκριση μεταξύ πτυχιούχων ΠΕ, ΤΕ και αποφοίτων ΔΕ προέκυπτε κυρίως από προκηρύξεις, βαθμολογικούς πίνακες και εσωτερικές διαδικασίες των νοσοκομείων. Αυτό δημιουργούσε ασάφεια σε ζητήματα αρμοδιοτήτων, εξέλιξης και μισθολογικών κλιμακίων, με αποτέλεσμα οι νοσηλευτές να διεκδικούν δικαιώματα μέσω δικαστικών προσφυγών ή κατά περίπτωση ερμηνείας. Η νέα διάταξη μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της διοικητικής πρακτικής σε αυτό του νόμου, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την αναίρεσή της στο μέλλον.
Τι σημαίνει η θεσμική αναγνώριση στην πράξη
Η ίδια η ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.–Ε.Σ.Υ. υπογραμμίζει ότι η θεσμική αναγνώριση αποτελεί την αρχή και όχι το τέλος της προσπάθειας. Ο κλάδος ζητά από την Πολιτεία να προχωρήσει σε στοχευμένα θεσμικά και οικονομικά κίνητρα, ώστε οι νέοι να επιλέγουν τις πανεπιστημιακές σπουδές Νοσηλευτικής, οι πτυχιούχοι να βλέπουν το ΕΣΥ ως επαγγελματική προοπτική και — κυρίως — όσοι νοσηλευτές ήδη υπηρετούν σε αυτό να έχουν λόγους να παραμείνουν.
Το τελευταίο σκέλος είναι κρίσιμο, καθώς η διαρροή προς τον ιδιωτικό τομέα και το εξωτερικό συνδέεται άμεσα με την αίσθηση επαγγελματικής στασιμότητας. Ένας διακριτός κλάδος στο οργανόγραμμα του ΕΣΥ δεν λύνει από μόνος του το ζήτημα των αμοιβών ή των συνθηκών εργασίας, αλλά δημιουργεί τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να οικοδομηθούν βαθμολογικές και μισθολογικές ρυθμίσεις χωρίς νομικά κενά.
Για τον πολίτη, η εξέλιξη έχει πρακτική διάσταση: ένα σαφές νοσηλευτικό οργανόγραμμα διευκολύνει την κατανομή αρμοδιοτήτων στα τμήματα, μειώνει τις επικαλύψεις καθηκόντων και διευκολύνει τον προγραμματισμό βαρδιών — ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα της νοσηλείας. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στα νοσοκομεία να στελεχώνουν θέσεις με βάση σαφή τυπικά προσόντα, κάτι που μέχρι σήμερα απαιτούσε ad hoc λύσεις.
Το επόμενο βήμα και τα ανοιχτά ζητήματα
Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε διαβούλευση, που σημαίνει ότι η τελική διατύπωση των άρθρων μπορεί να αλλάξει. Οι επαγγελματικοί φορείς αναμένεται να καταθέσουν παρατηρήσεις για τη μετάβαση των υπηρετούντων στους νέους κλάδους, τα κριτήρια ένταξης και τη σχέση των τριών βαθμίδων μεταξύ τους. Το αν η διάταξη θα συνοδευτεί από αντίστοιχες ρυθμίσεις για μισθολογική κατάταξη και εξέλιξη θα κρίνει αν η σημερινή αναγνώριση θα μετατραπεί σε πραγματική αλλαγή ή θα μείνει σε επίπεδο διακήρυξης.
Η ουσία είναι απλή: η νομοθέτηση των διακριτών κλάδων κλείνει μια εκκρεμότητα δεκαετιών και μεταφέρει τη διεκδίκηση στο επόμενο στάδιο — αυτό των πόρων και των κινήτρων. Οι νοσηλευτές του ΕΣΥ έχουν πλέον νομικό έρεισμα για να ζητήσουν ό,τι ακολουθεί· το κατά πόσο θα το πετύχουν εξαρτάται από τη διαβούλευση που τρέχει τώρα και από το πολιτικό κόστος που θα αναλάβει το υπουργείο.
