Ο καφές και το τσάι βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι εκατομμυρίων ανθρώπων, όμως το ερώτημα για την επίδρασή τους στα οστά δεν απαντάται με έναν απλό χαρακτηρισμό «καλό» ή «κακό». Τα διαθέσιμα στοιχεία που εξετάζονται εδώ αφορούν ειδικά γυναίκες ηλικίας 65 ετών και άνω και τη σχέση των δύο ροφημάτων με την οστική πυκνότητα, την οστεοπενία και την οστεοπόρωση.
Η σχετική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nutrients, συμπεριέλαβε 9.704 εθελόντριες. Οι γυναίκες υποβλήθηκαν επανειλημμένα σε μέτρηση της οστικής πυκνότητας ή οστικής μάζας κατά τη διάρκεια παρακολούθησης δέκα ετών. Πρόκειται για σημαντικό σχεδιαστικό στοιχείο, επειδή οι διαδοχικές μετρήσεις μπορούν να δείξουν πώς μεταβάλλεται η κατάσταση των οστών σε βάθος χρόνου και όχι μόνο σε μία συγκεκριμένη στιγμή.
Η οστική πυκνότητα αποτελεί βασικό δείκτη για την αντοχή του σκελετού. Η μείωσή της μπορεί να συνδέεται με οστεοπενία, ενώ μεγαλύτερη απώλεια μπορεί να φτάσει στα επίπεδα της οστεοπόρωσης. Στις μεγαλύτερες ηλικίες, και ιδιαίτερα στις γυναίκες, το ζήτημα έχει πρακτική βαρύτητα, καθώς η υγεία των οστών επηρεάζει την κινητικότητα και την ευπάθεια του σκελετού.
Καφές ή τσάι: ποιο είναι καλύτερο για τα οστά;
Με βάση μόνο τα στοιχεία που παρέχονται για τη συγκεκριμένη έρευνα, δεν μπορεί να δοθεί τεκμηριωμένη απάντηση ότι το ένα ρόφημα είναι οπωσδήποτε πιο ωφέλιμο από το άλλο. Γνωρίζουμε το μέγεθος του δείγματος, την ηλικιακή ομάδα, τη δεκαετή διάρκεια παρακολούθησης και ότι εξετάστηκε η οστική πυκνότητα, αλλά δεν παρατίθενται τα αριθμητικά αποτελέσματα ούτε το μέγεθος της επίδρασης για τον καφέ και το τσάι.
Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ασφαλές να εξαχθεί συμπέρασμα πως ο καφές προκαλεί απώλεια οστικής μάζας ή πως το τσάι προστατεύει από την οστεοπόρωση. Για μια έγκυρη σύγκριση χρειάζονται τα επιμέρους ευρήματα: πόση ποσότητα κατανάλωναν οι συμμετέχουσες, πόσο συχνά, ποια μεταβολή καταγράφηκε στην οστική πυκνότητα και αν συνυπολογίστηκαν άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τα οστά.
Τι πρέπει να γνωρίζουν όσοι πίνουν καθημερινά καφέ ή τσάι
Η ύπαρξη μιας συσχέτισης σε μια παρατηρητική μελέτη δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ένα ρόφημα προκαλεί οστεοπενία ή αποτρέπει την οστεοπόρωση. Οι διατροφικές συνήθειες αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας και τα ευρήματα σε γυναίκες άνω των 65 ετών δεν πρέπει να μεταφέρονται αυτόματα σε άνδρες ή νεότερους ανθρώπους.
Επομένως, δεν προκύπτει λόγος να διακοπεί αυθαίρετα ο καφές ή να αυξηθεί το τσάι με σκοπό την προστασία των οστών. Όποιος έχει διαγνωσμένη οστεοπενία ή οστεοπόρωση, ή ανησυχεί για την οστική του πυκνότητα, χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας και όχι αλλαγές βασισμένες σε έναν γενικό τίτλο. Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι η δεκαετής μελέτη διερεύνησε μια πιθανή σχέση, αλλά χωρίς τα πλήρη αποτελέσματά της δεν μπορεί να ανακηρυχθεί υπεύθυνα «νικητής» ανάμεσα στον καφέ και το τσάι.
