Η μυρωδιά του σώματος δεν είναι μόνο θέμα υγιεινής ή διατροφής. Μια νέα, μικρή μελέτη δείχνει ότι οι ουσίες που απελευθερώνει ο οργανισμός μπορεί να αφήνουν διαφορετικό χημικό «ίχνος» σε ανθρώπους με Πάρκινσον, COVID-19 ή ήπια γνωστική διαταραχή, ανοίγοντας μια πιθανή διαδρομή για πιο απλό και μη επεμβατικό αρχικό έλεγχο.
Το βασικό εύρημα δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να «μυρίσει» με ασφάλεια μια ασθένεια, ούτε ότι υπάρχει έτοιμο διαγνωστικό τεστ για χρήση σε ιατρεία. Η ιδέα είναι πιο συγκεκριμένη: το σώμα εκπέμπει χημικές ενώσεις, πολλές από τις οποίες η ανθρώπινη όσφρηση δεν μπορεί να αναγνωρίσει με ακρίβεια, αλλά μια ειδική τεχνολογία λέιζερ μπορεί να τις καταγράψει και να εντοπίσει μοτίβα.
Σύμφωνα με την πηγή, ερευνητές από το Fraunhofer Institute for Integrated Circuits IIS και το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου εξέτασαν αν ένα σύστημα λέιζερ μπορεί να ανιχνεύσει τέτοιες διαφορές ακόμη και από δείγμα που λαμβάνεται με ειδική μπατονέτα. Η σύγκριση αφορούσε υγιείς ανθρώπους και άτομα με Πάρκινσον, COVID-19 και ήπια γνωστική διαταραχή, με στόχο να φανεί αν κάθε κατάσταση συνοδεύεται από διαφορετικό χημικό αποτύπωμα.
Η πρακτική σημασία βρίσκεται στο ότι ένας τέτοιος έλεγχος, αν επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερες μελέτες, θα μπορούσε να είναι γρήγορος, απλός και χωρίς επεμβατική διαδικασία. Δεν θα αντικαθιστούσε την ιατρική αξιολόγηση, τις εξετάσεις ή τη διάγνωση από ειδικό, αλλά θα μπορούσε μελλοντικά να λειτουργήσει ως ένα πρώτο φίλτρο: ποιος χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο, ποιος πρέπει να παρακολουθηθεί στενότερα και πότε χρειάζεται πιο στοχευμένη διερεύνηση.
Τι είναι το «χημικό αποτύπωμα» στη μυρωδιά του σώματος
Ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει και αποβάλλει πολλές ουσίες μέσω του δέρματος, της αναπνοής και άλλων βιολογικών διεργασιών. Όταν μια ασθένεια επηρεάζει τον μεταβολισμό, το νευρικό σύστημα ή τη φλεγμονώδη αντίδραση του σώματος, είναι πιθανό να αλλάζει και το μείγμα αυτών των ουσιών. Αυτό το μείγμα μπορεί να λειτουργεί σαν χημική υπογραφή, όχι απαραίτητα αντιληπτή ως ξεκάθαρη μυρωδιά από έναν άνθρωπο, αλλά μετρήσιμη από ευαίσθητα όργανα.
Στην περίπτωση του Πάρκινσον, της COVID-19 και της ήπιας γνωστικής διαταραχής, το ενδιαφέρον είναι διαφορετικό για κάθε πάθηση. Η νόσος Πάρκινσον συχνά χρειάζεται εξειδικευμένη κλινική εκτίμηση, η COVID-19 έχει ήδη συνδεθεί με μεταβολές στην όσφρηση και στην ανοσολογική αντίδραση, ενώ η ήπια γνωστική διαταραχή είναι μια κατάσταση όπου η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση μπορεί να έχει πρακτική αξία για τον ασθενή και την οικογένειά του.
Τι πρέπει να ξέρει ο ασθενής σήμερα
Το πιο σημαντικό όριο της μελέτης είναι ότι βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα χρειάζονται επιβεβαίωση σε περισσότερους ανθρώπους, σε διαφορετικές συνθήκες και με αυστηρή σύγκριση με τις υπάρχουσες ιατρικές μεθόδους. Ένα χημικό μοτίβο μπορεί να είναι χρήσιμη ένδειξη, αλλά δεν ισοδυναμεί από μόνο του με διάγνωση.
Για τον πολίτη, το σωστό συμπέρασμα είναι προσεκτικό: η τεχνολογία δείχνει ότι η μυρωδιά του σώματος μπορεί να περιέχει πληροφορίες για την υγεία, όμως δεν πρέπει να οδηγεί σε αυτοδιάγνωση ή ανησυχία με βάση προσωπικές παρατηρήσεις. Αλλαγές στη μνήμη, επίμονα νευρολογικά συμπτώματα, συμπτώματα λοίμωξης ή οποιαδήποτε ανησυχητική μεταβολή χρειάζονται επικοινωνία με γιατρό, όχι συμπεράσματα από οσμές.
Αν η έρευνα προχωρήσει, τέτοιες μέθοδοι θα μπορούσαν να προσθέσουν ένα νέο εργαλείο στην πρόληψη και στον πρώιμο έλεγχο: απλό δείγμα, γρήγορη ανάλυση και καλύτερη επιλογή των ανθρώπων που πρέπει να εξεταστούν πιο αναλυτικά. Μέχρι τότε, το εύρημα είναι μια ενδιαφέρουσα επιστημονική υπόσχεση, όχι έτοιμη ιατρική λύση.
