Σεισμική δόνηση μεγέθους 4,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στην Εύβοια και έγινε αισθητή σε αρκετές περιοχές της Αττικής, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις. Πρόκειται για μέγεθος που κατατάσσεται στην κατηγορία των ασθενών έως μέτριων δονήσεων: συνήθως γίνεται αντιληπτό από μεγάλο μέρος του πληθυσμού κοντά στο επίκεντρο, χωρίς κατά κανόνα να προκαλεί δομικές βλάβες σε κτίρια κατασκευασμένα σύμφωνα με τον αντισεισμικό κανονισμό.
Το γεγονός ότι η δόνηση έγινε αισθητή μέχρι την Αττική δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ήταν ισχυρότερη από ό,τι δείχνει το μέγεθός της. Η αίσθηση εξαρτάται από το εστιακό βάθος, τη γεωλογία των εδαφών και την απόσταση από το επίκεντρο. Σε περιοχές με μαλακά, προσχωσιγενή εδάφη —όπως αρκετές συνοικίες του λεκανοπεδίου— οι δονήσεις ενισχύονται, ενώ σε βραχώδεις σχηματισμούς αποσβένονται ταχύτερα. Γι’ αυτό, μια δόνηση ίδιου μεγέθους μπορεί να γίνει πολύ περισσότερο αισθητή σε ένα διαμέρισμα υψηλού ορόφου απ’ ό,τι σε μια μονοκατοικία στο ισόγειο.
Γιατί η Εύβοια δίνει συχνά σεισμούς
Η Εύβοια βρίσκεται πάνω σε ενεργά ρήγματα που συνδέονται με το ευρύτερο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας και με τις τεκτονικές δομές του Αιγαίου. Η περιοχή της βόρειας και κεντρικής Εύβοιας έχει δώσει στο παρελθόν αξιόλογες δονήσεις, ενώ τοπικοί σεισμοί μεγέθους 4 έως 5 βαθμών καταγράφονται σε τακτά διαστήματα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι κάτοικοι της περιοχής —αλλά και της Αττικής— ζουν σε μια ζώνη όπου η σεισμική δραστηριότητα είναι αναμενόμενη και όχι εξαίρεση.
Ένα σημείο που αξίζει προσοχή: μετά από μια δόνηση αυτού του μεγέθους είναι σύνηθες να ακολουθήσουν μετασεισμοί, συνήθως μικρότεροι, που μπορεί να διαρκέσουν από λίγες ώρες έως μερικές ημέρες. Η ύπαρξή τους δεν προμηνύει κάποιον μεγαλύτερο σεισμό· αποτελούν φυσιολογική εκτόνωση της ενέργειας στο ίδιο ρήγμα. Μόνο τα επίσημα δίκτυα παρακολούθησης μπορούν να εκτιμήσουν αν πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός ή για αρχή σεισμικής ακολουθίας.
Τι να κάνει ο αναγνώστης
Σε κάθε αισθητή δόνηση, ο βασικός κανόνας παραμένει ο ίδιος: διατηρούμε την ψυχραιμία μας, αποφεύγουμε τα ασανσέρ, απομακρυνόμαστε από τζάμια και αντικείμενα που μπορούν να πέσουν, και αν η δόνηση είναι έντονη, καλυπτόμαστε κάτω από σταθερό έπιπλο μέχρι να σταματήσει. Μετά τη δόνηση, ελέγχουμε για διαρροές αερίου ή ζημιές στην ηλεκτροδότηση πριν ανάψουμε φώτα ή χρησιμοποιήσουμε συσκευές.
Για ακριβή στοιχεία —ακριβή ώρα, συντεταγμένες επικέντρου και εστιακό βάθος— η έγκυρη πηγή είναι το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το οποίο εκδίδει αυτόματες λύσεις και επικαιροποιεί τα δεδομένα όσο προστίθενται καταγραφές από τους σταθμούς του δικτύου. Οι πρώτες εκτιμήσεις μεγέθους μπορεί να αναθεωρηθούν ελαφρώς τις επόμενες ώρες, κάτι που είναι φυσιολογικό στη σεισμολογία.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι μια δόνηση 4,1 βαθμών στην Εύβοια δεν συνιστά από μόνη της λόγο ανησυχίας, αλλά υπενθυμίζει ότι η σεισμική ετοιμότητα —ενισχυμένα έπιπλα, σχέδιο επικοινωνίας με την οικογένεια, γνώση των ασφαλών σημείων στο σπίτι— παραμένει χρήσιμη για όλους όσοι ζουν σε περιοχές με ενεργά ρήγματα.
