Από τις 12 Σεπτεμβρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή το διευρυμένο πρόγραμμα δωρεάν προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του δέρματος, με τη συμμετοχή δημόσιων νοσοκομείων και συμβεβλημένων δερματολόγων σε όλη τη χώρα. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε χιλιάδες πολίτες, ωστόσο λόγω αυξημένης ζήτησης έχει καθοριστεί σειρά προτεραιότητας, ώστε να εξυπηρετηθούν πρώτα όσοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ποιοι μπαίνουν στην πρώτη ομάδα προτεραιότητας
Σύμφωνα με τα κριτήρια που ανακοινώθηκαν, κατά προτεραιότητα θα εξετάζονται:
Άτομα με ιστορικό δερματικού καρκίνου ή προκαρκινικών βλαβών. Όσοι έχουν διαγνωστεί στο παρελθόν με βασικοκυτταρικό ή ακανθοκυτταρικό καρκίνο, μελάνωμα ή ακτινική κεράτωση, χρειάζονται τακτικότερη παρακολούθηση, καθώς ο κίνδυνος υποτροπής ή νέας βλάβης είναι αυξημένος.
Άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Η ύπαρξη συγγενή πρώτου βαθμού με μελάνωμα αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, γι’ αυτό και η έγκαιρη χαρτογράφηση των σπίλων κρίνεται απαραίτητη.
Άτομα με πολλούς ή άτυπους σπίλους. Όσοι έχουν πάνω από 50 σπίλους στο σώμα ή σπίλους με ασύμμετρο σχήμα, ανόμοιο χρώμα και ασαφή όρια, εντάσσονται αυτόματα στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Επαγγελματίες με παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο. Αγρότες, οικοδόμοι, ναυαγοσώστες, αλιείς, αθλητές υπαίθριων δραστηριοτήτων και εργαζόμενοι σε ναυτιλιακές ή τουριστικές υπηρεσίες θα μπορούν να κλείνουν ραντεβού κατά προτεραιότητα, καθώς η σωρευτική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου.
Άτομα άνω των 60 ετών και ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς. Η ηλικία και η μειωμένη ανοσολογική απόκριση — λόγω μεταμόσχευσης, λήψης βιολογικών θεραπειών ή χρόνιων νοσημάτων — αυξάνουν την ευαλωτότητα.
Άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, ανοιχτόχρωμα μάτια και φακίδες. Ο φωτότυπος Ι και ΙΙ κατά Φιτζπάτρικ εμφανίζει μεγαλύτερη ευαισθησία στα ηλιακά εγκαύματα, τα οποία σχετίζονται αιτιολογικά με την ανάπτυξη μελανώματος.
Πώς κλείνετε ραντεβού και τι να προσέξετε
Η διαδικασία θα γίνεται μέσω της πλατφόρμας ηλεκτρονικών ραντεβού του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αλλά και τηλεφωνικά στα δημόσια νοσοκομεία. Για τις ομάδες προτεραιότητας θα απαιτείται προσκόμιση σχετικής βεβαίωσης ή ιατρικής γνωμάτευσης, ενώ για τους επαγγελματίες αρκεί βεβαίωση εργοδότη ή έναρξης δραστηριότητας.
Ο έλεγχος περιλαμβάνει δερματοσκόπηση ολόκληρου του σώματος και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ψηφιακή χαρτογράφηση σπίλων. Η εξέταση διαρκεί περίπου 20 λεπτά και δεν απαιτεί ειδική προετοιμασία. Συνιστάται να προσέλθετε χωρίς βερνίκι νυχιών στα χέρια και τα πόδια και χωρίς μακιγιάζ, ώστε να ελεγχθούν και οι πιο δυσπρόσιτες περιοχές.
Αξίζει να θυμάστε τον κανόνα ABCDE για την αυτοεξέταση: Ασυμμετρία, ανόμοια Όρια, ποικίλο Χρώμα, Διάμετρος άνω των 6 χιλιοστών και Εξέλιξη στο χρόνο. Οποιαδήποτε αλλαγή σε σπίλο — φαγούρα, αιμορραγία, ταχεία αύξηση — χρειάζεται άμεση δερματολογική αξιολόγηση, ανεξάρτητα από το αν ανήκετε σε ομάδα προτεραιότητας.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και αναμένεται να καλύψει δεκάδες χιλιάδες εξετάσεις μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Οι αρμόδιοι φορείς τονίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση μελανώματος στα αρχικά στάδια συνοδεύεται από ποσοστά ίασης που ξεπερνούν το 95%, γεγονός που καθιστά τον προληπτικό έλεγχο το πιο αποτελεσματικό εργαλείο στη διάθεση του κοινού.
Για όσους δεν ανήκουν στις ομάδες προτεραιότητας, οι εξετάσεις θα προγραμματίζονται σταδιακά σε επόμενη φάση, με βάση τη χρονολογική σειρά των αιτήσεων. Η σύσταση των ειδικών παραμένει σταθερή: μην περιμένετε συμπτώματα για να ελέγξετε το δέρμα σας — η πρόληψη σώζει ζωές.
