Η υπόθεση των ιατρικών χειρισμών που προηγήθηκαν μιας αιφνίδιας καρδιακής ανακοπής μπαίνει πλέον στο μικροσκόπιο της ιατροδικαστικής διερεύνησης, με το κρίσιμο ερώτημα να μην είναι μόνο τι συνέβη, αλλά αν οι παρεμβάσεις των τελευταίων ωρών μπορούσαν να επιβαρύνουν έναν ήδη ευάλωτο οργανισμό. Στο επίκεντρο βρίσκονται αναφορές για λήψη διουρητικών, καταστολή, υδροθεραπεία και πλασμαφαίρεση, στοιχεία που απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση πριν εξαχθεί οποιοδήποτε συμπέρασμα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της υπόθεσης, το αρχικό πόρισμα δεν κατέληξε σε σαφή αιτία, αλλά παρέπεμψε σε περαιτέρω έλεγχο για τον ακριβή μηχανισμό που οδήγησε σε ισχαιμία του μυοκαρδίου και ανακοπή κατά τη διάρκεια πλασμαφαίρεσης σε ιατρείο στο Κολωνάκι. Αυτό σημαίνει ότι οι ειδικοί καλούνται να διαχωρίσουν αν υπήρχε προϋπάρχον καρδιολογικό πρόβλημα ή αν η επιδείνωση συνδέθηκε χρονικά και ιατρικά με φάρμακα, καταστολή, πιθανή αρρυθμία ή άλλες παρεμβάσεις.
Η αναφορά ότι ο ασθενής λάμβανε διουρητικά είναι κομβική, γιατί τέτοια φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών στον οργανισμό. Αυτό δεν σημαίνει από μόνο του ότι προκάλεσαν το συμβάν, ούτε ότι αποδεικνύεται ιατρικό λάθος. Σημαίνει όμως ότι κάθε πράξη που σχετίζεται με υγρά, κυκλοφορία, πίεση ή αιμοδυναμική κατάσταση πρέπει να εξεταστεί μέσα στο πλήρες ιστορικό, με εργαστηριακά ευρήματα, χρόνους χορήγησης, δόσεις και καταγραφή ζωτικών σημείων.
Τι εξετάζει η ιατροδικαστική έρευνα
Η ιατροδικαστική διερεύνηση σε τέτοιες περιπτώσεις δεν περιορίζεται σε μια γενική διαπίστωση θανάτου ή ανακοπής. Αναζητά την αλληλουχία των γεγονότων: ποια ήταν η κατάσταση του ασθενούς πριν από την παρέμβαση, ποια φάρμακα είχαν ληφθεί ή χορηγηθεί, αν υπήρξε καταστολή, πότε εμφανίστηκαν τα πρώτα σημάδια επιδείνωσης και αν υπήρχαν ενδείξεις καρδιακής ισχαιμίας πριν από την πλασμαφαίρεση.
Η πιθανή αρρυθμία είναι επίσης κρίσιμο στοιχείο, επειδή μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια και να συνδεθεί με πολλούς παράγοντες: καρδιολογικό υπόστρωμα, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, αφυδάτωση, φάρμακα ή έντονη επιβάρυνση του οργανισμού. Γι’ αυτό η έρευνα πρέπει να στηριχθεί σε αντικειμενικά δεδομένα και όχι σε αποσπασματικές εντυπώσεις ή σε μεμονωμένες καταθέσεις.
Γιατί οι παρεμβάσεις χρειάζονται αυστηρό έλεγχο
Η υδροθεραπεία και η πλασμαφαίρεση δεν μπορούν να αξιολογηθούν αποκομμένα από την κατάσταση του ασθενούς. Η πλασμαφαίρεση είναι διαδικασία που επηρεάζει την κυκλοφορία και απαιτεί σαφείς ενδείξεις, κατάλληλη παρακολούθηση και εκτίμηση κινδύνου. Αν ένας άνθρωπος έχει ήδη επιβαρυνθεί από διουρητικά, πιθανή αφυδάτωση ή διαταραχές ηλεκτρολυτών, τότε η ασφάλεια οποιασδήποτε επιπλέον παρέμβασης πρέπει να κρίνεται με ακόμα μεγαλύτερη αυστηρότητα.
Ο χαρακτηρισμός ότι «όλα ήταν λάθος», εφόσον αποδίδεται σε ιατροδικαστική εκτίμηση, δεν αρκεί από μόνος του για να θεμελιώσει ευθύνη. Μπορεί όμως να δείχνει ότι οι χειρισμοί θεωρούνται προβληματικοί ως προς τη σειρά, την επιλογή ή την προετοιμασία τους. Το τελικό συμπέρασμα θα εξαρτηθεί από το αν θα αποδειχθεί αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στις πράξεις που έγιναν και στην καρδιακή κατάρρευση.
Το πρακτικό συμπέρασμα για τον αναγνώστη είναι σαφές: σε κάθε ιατρική πράξη, ειδικά όταν υπάρχουν φάρμακα που επηρεάζουν υγρά, πίεση ή ηλεκτρολύτες, το ιστορικό και η παρακολούθηση δεν είναι τυπική διαδικασία αλλά ζήτημα ασφάλειας. Μέχρι να ολοκληρωθεί η ιατροδικαστική αξιολόγηση, η υπόθεση χρειάζεται προσεκτική γλώσσα, τεκμηρίωση και αποφυγή πρόωρων κατηγοριών.
