Τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να μετατρέψουν τις επαφές της Νέας Υόρκης σε πρακτική συνέχεια στο Κυπριακό, ζητώντας από τις δύο πλευρές να περάσουν από τις γενικές τοποθετήσεις σε συγκεκριμένες προτάσεις για τη μεθοδολογία. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία ο Γενικός Γραμματέας θεωρεί άμεσο τεστ συνεργασίας ανάμεσα στους δύο ηγέτες.
Η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, ενημέρωσε τους δύο ηγέτες για το μήνυμα που προκύπτει μετά τις επαφές στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο του υψηλού επιπέδου τμήματος της Γενικής Συνέλευσης. Εκεί είχε ξεχωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες, ενώ συνόδευσε τον Γενικό Γραμματέα στις διμερείς επαφές του με τον καθένα. Μαζί με τη Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο, Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για Πολιτικές Υποθέσεις και Υποθέσεις Ειρήνης, είχε επίσης επαφές με τους δύο διαπραγματευτές για τα ΜΟΕ που οι πλευρές συμφώνησαν να αναπτύξουν.
Το βασικό μήνυμα των ΗΕ είναι ότι τα συμφωνημένα μέτρα δεν πρέπει να μείνουν σε επίπεδο πολιτικής διατύπωσης. Ο ΓΓ επανέλαβε την ανάγκη επείγουσας προώθησης της εφαρμογής τους, όχι ως τυπική διαδικασία, αλλά ως απόδειξη ότι οι δύο πλευρές μπορούν να συνεργαστούν σε πρακτικά βήματα. Για τον πολίτη, αυτό έχει σημασία επειδή τα ΜΟΕ λειτουργούν ως μικρότερα, εφαρμόσιμα πεδία συνεννόησης πριν από δυσκολότερες πολιτικές αποφάσεις.
Τι ζητούν τώρα τα Ηνωμένα Έθνη από τις δύο πλευρές
Το επόμενο βήμα είναι πιο συγκεκριμένο: τα ΗΕ θα καλέσουν τόσο την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και την τουρκοκυπριακή πλευρά να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για τη μεθοδολογία. Με απλά λόγια, δεν ζητείται μόνο να δηλωθεί συμφωνία επί της αρχής, αλλά να εξηγηθεί πώς θα οργανωθεί η διαδικασία, ποια βήματα θα ακολουθηθούν και με ποιον τρόπο μπορούν τα μέτρα να προχωρήσουν χωρίς νέες καθυστερήσεις.
Στη Νέα Υόρκη δεν υπήρξε κοινή τριμερής συνάντηση, παρότι, όπως αναφέρθηκε στο μήνυμα της Ολγκίν, ο Ελληνοκύπριος ηγέτης πρότεινε να πραγματοποιηθεί μία αυτή την εβδομάδα. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, στο παρόν στάδιο, δεν το θεώρησε σκόπιμο. Αυτό δείχνει ότι η διαδικασία παραμένει εύθραυστη: υπάρχουν επαφές, υπάρχει πλαίσιο συνέχειας, αλλά όχι ακόμη κοινό τραπέζι με πολιτική δυναμική ικανή να παράγει άμεσα αποτέλεσμα.
Γιατί τα ΜΟΕ θεωρούνται κρίσιμο τεστ συνεργασίας
Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης δεν λύνουν από μόνα τους το Κυπριακό, όμως μπορούν να δείξουν αν οι δύο πλευρές είναι σε θέση να τηρήσουν συμφωνημένα βήματα. Σε περιόδους χαμηλής εμπιστοσύνης, τέτοια μέτρα αποκτούν βαρύτητα επειδή δοκιμάζουν την αξιοπιστία των δεσμεύσεων στην πράξη. Αν εφαρμοστούν, μπορούν να δημιουργήσουν χώρο για νέες πρωτοβουλίες· αν κολλήσουν, θα επιβεβαιώσουν πόσο δύσκολη παραμένει ακόμη και η περιορισμένη συνεργασία.
Ο Γενικός Γραμματέας έχει ήδη δηλώσει, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, ότι θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες των πλευρών μέχρι την τελευταία ημέρα της θητείας του, η οποία ολοκληρώνεται σε τρεις μήνες. Αυτό συμπιέζει πολιτικά τον χρόνο: τα ΗΕ θέλουν χειροπιαστή πρόοδο πριν κλείσει αυτός ο κύκλος, ενώ οι πλευρές καλούνται πλέον να δείξουν αν μπορούν να μετατρέψουν τις επαφές και τις διαβεβαιώσεις σε οργανωμένη διαδικασία. Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι το βάρος περνά τώρα στη μεθοδολογία και στην εφαρμογή, εκεί όπου θα φανεί αν υπάρχει πραγματική διάθεση συνεργασίας.
