Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού (ΠΑΣΟΝΟΠ) κατηγορεί το Υπουργείο Υγείας ότι «βαφτίζει» σύσταση κλάδου αυτό που στην πράξη είναι μόνο διοικητική μετονομασία υφιστάμενων θέσεων. Στο επίκεντρο βρίσκεται το Μέρος Γ΄ του σχεδίου νόμου για τις ρυθμίσεις στο επάγγελμα ψυχολόγων – ψυχοθεραπευτών, το οποίο επικοινωνιακά παρουσιάζεται ως «σύσταση κλάδου Νοσηλευτικού Προσωπικού Ε.Σ.Υ.». Οι νοσηλευτές απαντούν ότι το άρθρο 42 δεν συστήνει τίποτα νέο.
Το βασικό επιχείρημα της Ομοσπονδίας είναι νομικό και συγκεκριμένο: τα μέλη του Νοσηλευτικού Προσωπικού παραμένουν απλοί δημόσιοι υπάλληλοι και τα εργασιακά τους ζητήματα εξακολουθούν να διέπονται από τον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα. Αυτό που κάνει το άρθρο, κατά την ΠΑΣΟΝΟΠ, είναι να προσθέτει νέες ειδικότητες — ΠΕ Νοσηλευτικής Ε.Σ.Υ., ΤΕ Νοσηλευτικής Ε.Σ.Υ. και ΔΕ Βοηθών Νοσηλευτών Ε.Σ.Υ. — και να αντιστοιχίζει σε αυτές τις θέσεις που ήδη υπάρχουν. Με άλλα λόγια, αλλάζει η ονομασία, όχι το καθεστώς.
Τι λείπει από τη ρύθμιση, κατά τους νοσηλευτές
Η ΠΑΣΟΝΟΠ απαριθμεί τέσσερα σημεία που θα έκαναν τη διαφορά και τα οποία, όπως υποστηρίζει, απουσιάζουν από το σχέδιο νόμου. Πρώτον, την ένταξη όλου του Νοσηλευτικού Προσωπικού ΠΕ–ΤΕ–ΔΕ χωρίς αποκλεισμούς. Δεύτερον, ειδικό κλαδικό μισθολόγιο με μισθολογική αύξηση — δηλαδή κάτι παραπάνω από την απλή αντιστοίχιση θέσεων. Τρίτον, ειδικό και αξιοκρατικό σύστημα προσλήψεων που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των δομών υγείας. Και τέταρτον, διαφανή ιεραρχική εξέλιξη και κρίσεις. Χωρίς αυτά, σημειώνουν, δεν πρόκειται για σύσταση Ενιαίου επαγγελματικού Κλάδου Νοσηλευτικού Προσωπικού, αφού δεν δημιουργείται αυτοτελής επαγγελματική κατηγορία στο Ε.Σ.Υ.
Η διαφωνία δεν είναι απλώς ορολογική. Ένας ενιαίος κλάδος με δικό του μισθολόγιο θα σήμαινε διαφορετική αφετηρία στις αποδοχές και στη βαθμολογική εξέλιξη για χιλιάδες εργαζόμενους στα νοσοκομεία. Η διοικητική αντιστοίχιση που περιγράφει η Ομοσπονδία δεν αγγίζει ούτε το ύψος των αποδοχών ούτε τη διαδικασία ανέλιξης, αφού αυτά παραμένουν καθορισμένα από τις γενικές διατάξεις του Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα. Για τους νοσηλευτές, αυτό σημαίνει ότι η ρύθμιση δεν αλλάζει την καθημερινή τους πραγματικότητα στην υπηρεσία.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερο βάρος αν συνδεθεί με το γενικότερο πλαίσιο στελέχωσης του Ε.Σ.Υ. και τις εξαγγελίες για προσλήψεις και κίνητρα σε γιατρούς και νοσηλευτές. Όταν η συζήτηση για την ενίσχυση του συστήματος υγείας περιστρέφεται γύρω από ανθρώπινο δυναμικό, ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται θεσμικά το νοσηλευτικό προσωπικό καθορίζει αν τα κίνητρα θα φτάσουν πράγματι στους εργαζόμενους. Η ΠΑΣΟΝΟΠ θέτει ακριβώς αυτό το ερώτημα: αν το νομοσχέδιο δεν αλλάζει μισθολόγιο, προσλήψεις και εξέλιξη, τότε τι ακριβώς αλλάζει για τον νοσηλευτή του Ε.Σ.Υ.;
Τι σημαίνει για τον πολίτη και τι ακολουθεί
Για τον ασθενή, η ονομασία του κλάδου μπορεί να φαίνεται τεχνική λεπτομέρεια, αλλά δεν είναι. Ο τρόπος με τον οποίο στελεχώνονται, αμείβονται και εξελίσσονται οι νοσηλευτές επηρεάζει άμεσα τη στελέχωση των τμημάτων, τις εφημερίες και, τελικά, την ποιότητα της φροντίδας. Όταν ένα νομοσχέδιο ανακοινώνεται ως «σύσταση κλάδου» αλλά στην πράξη δεν μεταβάλλει τις συνθήκες εργασίας, δημιουργείται χάσμα ανάμεσα στην επικοινωνιακή εικόνα και στο αποτέλεσμα. Αυτό το χάσμα είναι που επισημαίνει η Ομοσπονδία, ζητώντας ουσιαστική θεσμική και οικονομική αναβάθμιση αντί για αλλαγή ετικέτας.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αν οι ενστάσεις της ΠΑΣΟΝΟΠ θα ενσωματωθούν στη διαβούλευση ή αν το σχέδιο νόμου θα προχωρήσει ως έχει. Για τους νοσηλευτές, το διακύβευμα είναι συγκεκριμένο: ένας πραγματικός ενιαίος κλάδος με κλαδικό μισθολόγιο, αξιοκρατικές προσλήψεις και διαφανή εξέλιξη — ή μια διοικητική αντιστοίχιση που αλλάζει μόνο τα ονόματα των ειδικοτήτων. Η απάντηση στο ερώτημα «συστήνεται κλάδος ή όχι;» θα φανεί στο τελικό κείμενο, όχι στον τίτλο του άρθρου.