Τη γραμμή ότι η Ευρώπη πρέπει να εξασφαλίσει ταχύτερη, πιο ισότιμη πρόσβαση στα φάρμακα και στις νέες θεραπείες έθεσε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε στο Δουβλίνο στις 30 Σεπτεμβρίου και 1η Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεών του βρέθηκαν τρία αλληλένδετα ζητήματα: η πρόσβαση στις νέες θεραπείες, η ασφάλεια του εφοδιασμού και η στήριξη της καινοτομίας.
Ο Έλληνας υπουργός επανέφερε το αίτημα για αναβολή της εφαρμογής του άρθρου 9 σχετικά με τα αστικά λύματα, ζήτημα που είχε τεθεί και σε προηγούμενες συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, παρουσίασε τα στοιχεία του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική της χώρας για την πρόληψη και τη δημόσια υγεία. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η Αθήνα επιχειρεί να μεταφέρει στην ευρωπαϊκή ατζέντα εργαλεία που ήδη εφαρμόζει σε εθνικό επίπεδο, διεκδικώντας ρόλο στη διαμόρφωση των κοινών πολιτικών.
Γιατί η πρόσβαση στα φάρμακα παραμένει το κεντρικό αγκάθι
Το βασικό διακύβευμα της συζήτησης δεν είναι θεωρητικό. Σε πολλές χώρες της ΕΕ, οι ασθενείς περιμένουν μήνες ή και περισσότερο για να αποκτήσουν πρόσβαση σε καινοτόμα σκευάσματα που έχουν ήδη εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τις καθυστερήσεις να ποικίλλουν σημαντικά από κράτος σε κράτος. Η ανισότητα αυτή αποτελεί πάγια πηγή τριβών μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι μικρότερες ή οικονομικά ασθενέστερες αγορές συχνά μένουν πίσω τόσο στις τιμές όσο και στον χρόνο διάθεσης.
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής φαρμάκων συνδέεται άμεσα με το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού. Η εξάρτηση από παραγωγικές αλυσίδες εκτός ΕΕ —ιδίως για δραστικές ουσίες— έχει καταστήσει σαφές ότι οι ελλείψεις μπορούν να προκύψουν από γεωπολιτικές ή εφοδιαστικές κρίσεις, όχι μόνο από ζητήματα τιμολόγησης. Η συζήτηση στο Δουβλίνο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ένωσης να μειώσει αυτή την εξάρτηση και να διατηρήσει κρίσιμες παραγωγικές δυνατότητες εντός των συνόρων της.
Τι σημαίνει για τον Έλληνα ασθενή
Για τον πολίτη, οι διακηρύξεις σε επίπεδο ΕΕ μεταφράζονται σε πράξη μόνο μέσα από εθνικές αποφάσεις τιμολόγησης, αποζημίωσης και προτεραιοποίησης. Η ελληνική πλευρά ζητά ταχύτερες διαδικασίες και πιο δίκαιη κατανομή, θέτοντας ταυτόχρονα το θέμα της αναβολής υποχρεώσεων που κρίνει ότι δεν μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν τα αιτήματα αυτά θα αποτυπωθούν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις του Συμβουλίου ή θα παραμείνουν σε επίπεδο γενικών διατυπώσεων.
Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι διπλό: να μη μείνει ουραγός στην πρόσβαση σε νέες θεραπείες, αλλά και να μην επωμιστεί δυσανάλογο κόστος σε σχέση με τις μεγαλύτερες αγορές. Η συζήτηση στο Δουβλίνο έδειξε ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και ότι οι ισορροπίες διαμορφώνονται ακόμη.
